Oude brabantse gedichten

Noord-Brabant bestaat uit 67 gemeenten en in iedere gemeente spreekt men haar eigen  brabantse gedichtendialect. Ook bijhorende dorpjes van gemeenten hebben een eigen dialect. De dialecten waren vroeger zo sterk dat men aan het dialect kon horen uit welk dorp iemand vandaan kwam. Zelfs al lag het dorp maar enkele kilometers verderop, was er al een groot verschil.

De naam Brabant is een afgeleide van ‘Braecbant’. Dit is een samenvoeging van ‘braec’, dat broek of drassig land betekent, en ‘bant’, dat streek betekent. Van de twaalf provincies in Nederland is Noord-Brabant de op een na grootste provincie (de grootste is Gelderland). De hoofdstad is het ‘s-Hertogenbosch. Noord-Brabant heeft een oppervlakte van 5.082km2 waarvan 4.917km2 uit land bestaat en 165km2 uit water. Het totaal aantal inwoners is bijna 2,5 miljoen, wat weer inhoudt dat er gemiddeld 501 inwoners leven op een km2. Van de totale Nederlandse bevolking leeft dus ruim 15 procent in Noord-Brabant.
De meest gekozen favorietste Brabantse woorden in 2012 waren:
tot HET Brabantse woord, en Zund staat op de tweede plaats…

Wat me erg leuk lijkt is om op deze pagina “Oude Brabantse gedichten en uitdrukkingen” te verzamelen. Ik zoek namelijk alle 67 dialecten uit Noord Brabant!!

Helpt u mij mee? Heeft u een Brabants gedicht? En kunt u mij vertellen uit welk dorp/gemeente dit gedicht komt?? Erg bedankt alvast!

brabantse gedichten

Gedichten uit Brabant:                                  Dialect

1.   Moeders schort                                            Oploo
      Kersmis vroeger                                          Oploo
2.  Gezellig                                                            Eindhoven
3.  De tôffel van ons moeke                           Boxmeer
4.  Urste liefde                                                    Oss
5. 
Kènderspellekes                                          Goirle
6. vrouwke misère                                           Tilburg

brabantse gedichten

1. Oma`s schort

Ut vornamste gebruuk van Moeders schort waar, om hur kleed te beschermen, umda ze er marun paar haj. Mar ok umda ut mekkelijker waar, um unne schort te wasse inplats van un kleed. Ze gebruukte de schort ok as panne lappe, um de panne van de kachel of uut den aove te hale.Ut diende ok um de trane en veul neuze van de kiender af te vegen. En as ze de eier uut het kiepehok ging hale, waar de schort ok heel hendig, um de eier te drage. As er volk kwaam kosse hur verlege kiender onder hurre schort schuule. En as ut kalt waar kos ze hur erms er in drije en opwerme. Ut waar ok heel hendig um de veule zweetdruppels af te vege, as ze krom stond over de kachel, mit koake. Hout vur de kachel werd ok in de schort binne gebrocht.Uut den hof droeg ze van aller hande sorte gruunte nor binne. En as de erwte gedupt waare ginge de schelle in de schort. In de herfst werd de schort gebruukt um de appels op te raape, die onder de beum lage. As Moeder onverwachts volk an zaag komme, stonde er van te kieke, hoeveul toffels en steul dat alde schortje nog kon stoffe, in un paar seconde. En as ut ete kloarwaar, ging ze nor buute en zwaaide mit hurre schort, dan wis iedereen da ut tied waar um binne te komme. Ut zal nog lang duure, vur da iemand uutgevonde het, wat vur zoveul doele gebruukt kan worre, zoas ut schortje!

Verget nie! In dizze tied, zudde er gek van worre, as ge us wist hoeveul  bacterieë er in da schortje zate. Toch heb ik er noit wa an overgehouwe….of toch…liefde

Kersmis vroeger…

Ik waar amper twee tùrve hoog toen ik met naor de nachtmis moog. Un uur te vroeg ginge we al vur un goei plàtske bej de stal. Daor zaat ik me dan te vergaope, an de keméél en an de schaope. Terwijl miene rug vol kriebels kròòp as ’t kersvet op unne herder dròòp. Mien buukske knorde, want gej zut wel weete, dagge vur de kemmunie toen nie moogt ete. Ik docht: “wurrum prìkt ie toch zo lang?” Want ik waar stiekum vulst te bang, da ut pitje tuus onder ’t knient meschien wel te hoog zuuj zien. Da kreeg ik nie uut mien gedachte, al laage de herderkes dan bij nagte. Uuteindelijk was ’t toch gedaon, ons moeder waar al wa erder weggegaon. Waorvur da kunde toch wel raoje, um ’t knient vast an te braoje. Dan sneide ze urst de witte mik en ’t kuntje daorvan, da krìg ik. De smaok daorvan vurget ik nòit nao alle daoge roggebròòd.

As ik ’t aachteraf bekieke mot, vierde we kersmis vroeger goed mit ’n knientje zelf groot gemest… haj heel ut huushouwe ut opperbèst. Nauw is ’t fonduu of barbekjoe, alles volop en un toetje toe. Durum besef ik nauw pas hoe heerluk vruuger Kersmis waar!!

Dialect uit Oploo

brabantse gedichten

brabantse gedichten

2. Gezellig
We gonge saame te bed, ons Lies en Ikke. Op `t naachtkasje twee bèkskes mi tande. Liefdevol keek ik heur aon en strilde heur rimpelige hande.

Ik zee; Al meer dan virteg jaor zèn we gelukkig meid, geleuf me as ik zeg, ik wil oe vur nog gin miljoen kwijt.

Da wit ik jonge, zee ons Lies. Ok gij bent nie te koop, ok nie vur een miljoen, en da’s toch unne hulle hoop.

Zu laage we daor tesaam. Op d’n aovund van ons leeve. Twee mense die mekarre Veul hebbe gegeeve.

We zeeje welteruste hurre. En ik gaf heur ’n zoen. Ons Lies fluisterde; Is de deur op slot? Hier ligt me wel vur twee miljoen.

Dialect uit Eindhoven.

Moederdag,

Ik kom, heurde moeder, op dezen dag, die vur jou is. Ik kom dìzze zondeg d’n twìdde in mèij, mee m’n èrreme vol bloeme en spier witte rooze. In m’n paos bèste pèkske, en m’n haor in de schèij.

Ik kom, heurde moeder, al hul vruug, deze mèrrege. Ik kom um te zegge wa waarde toch goed. Gij leerde mèn loewpe, an oew haand dur ’t lèève. Gij gaaft me ’n kroiske, En ’n körfke vol moed.

Ik kom, heurde moeder, want ik wies, dè ge wòchte. Hier stao’k op dees plèkske, en ik liep op ‘nen draf. Hier stao’k dan, allìnnig, mee m’n èrreme vol bloeme, en ’n stotterend gebedje, hul stil bè oew graf….

Dialect uit Eindhoven.

brabantse gedichten

brabantse gedichten

2. De tôffel van ons moeke
Vör de latste keer loop ik dör `t ouwerluk huus dor stöt de toffel, ooit `t trefpunt bèj ons thuus, ’t zwaore houte blad draagt spore van jaore schroeiplekskes, unne kring van ’n fles jonge klaore.

Toch is ’t vör die tôffel dè’k zie gekomme. Lang gelèje hèt mien bruurke, onbezonne de letters van ziene naam en unnen diepe kras gekerft ien de tôffel, de tôffel die van ons moeke was.

Zonder ète is ie diejèn ôvend nô bed gegaon mâ de letters zien d’r altied blieve staon.`N mônd lâtter is ’t kèltje verongelukt ik weet nog dè’k snèwklökskes heb geplukt.

Vör ons moeke ’n tèken van lève no de herfst. De urste bluumpkes vur `n bruurke dè sterft. Ik lèij ze op de letters, op diejèn diepe kras gekerft ien de toffel, de toffel die van ons moeke was.

Diejèn dag hèt ons Moeke hurre stoel verplatst, ze ging vort zitte wor Jos ziene naam haj gekrast, en soms rakte hur haand de letters, zo kreeg ze troost um wiejer te lève en te zurge vur hurre kroost.

Now is ok ons Moeke vörgoed op reis gegoan en alles is geruumd, ma de toffel die bleef stoan de herinnering an Jos, an diejèn diepe kras gekerft ien de toffel, de toffel die van ons Moeke waar.

Dialect uit Boxmeer

brabantse gedichten

brabantse gedichten

4. Urste liefde
Duk denk ik nog terug aon Ravvestein, en aon Marietjes mi d`r rooie rùkske, d`r bollend bluuske en d`r losse lùkskes:O God, hoe mooi kan toch un meske zijn!!
Ik weet nog hoe ik langs`t pedje nao de treinde mèjdorn innen bloesem waor en `t klùkske van`t kloster klingelde, toen ik un stùkske mitter meewaandelde in de zonneschijn.De Lòwerik klom jubelend omhòg bove de zindering van `t jonge kòrre, en alles straolde en schitterde…mar toch ging m`n geluk wer net zo gaauw verlòrre as dè `t me overrompeld hà.
 
En och,wà zòdder van marietjes zijn gewòrre?

Dialect uit Oss.

brabantse gedichten

brabantse gedichten

5. Kènderspellekes 

De kènderspellekes van vruuger die  vergitte nòòt,
oe hille lèève lang nie al worde nog zo gròòt.
’t Zekske van blauwe keper meej honderd lapbòònen vur ‘ne cent
hòng te bungelen on oewe nek. Ge vuuld’oe èège ‘nen hille vent.
Meej den èèzeren pik konde flippen, bovenèrms of troelaai,
muurkeklets meej terugklap of stintje tokken op ‘ne kaai.

De meskes tolden meej ’n zwipke.
Dè was vur jongens vulste flauw,die gooiden kaai hard meej ’n pees aander mêênse haktol splinterrauw. Piepelen, litsen en buske schuppen, de meskes mòògen ‘r dan wir bij.
Mar bij ’t mitjesteken waaren  ze wir gin pertij.
Bij de wiepkul en ’t hekske krêêde  ’t mes bekaant nie in de grond.
En hadde op ’t list verlòòren dan moeste vruuten meej oewe mond.
De kènderspellekes van vruuger die vergitte nòòt.
Ze  gaven veul plezier on klèèn en òk on gròòt.

Dialect uit Goirle, bedankt Simon.

brabantse gedichten

gedichten

VROUWKE MISERE

 

Vrouwke Misère, zo errem as Job
Bewoonde een schuurke, zo klein as ’n schop;
Mar aachter dè schuurke daor zaagde gij staon
‘nen boom mee wel duuzend peeren eraon,
van die lekkere, zuute, sappige flappe…
mar iedereen die kwaam ervan gappen. 

Eens kwaam er ’n menneke, oud en krom,
Bij Vrouwke Misère -n- aankloppen om
Wè -d’-eten veur z’ne leegen derm;
En Vrouwke Misère zee: “erm helpt erm,
Onneuzele hals, kom gaaw in m’n huuske,
Hier hedde m’n brood, maok mar gaaw ’n kruuske”. 

“En hedde dan eiges nog iets veur oe maog?”
“Be neeje, geen krumeltje meer vandaog!”
“Maor menske, dan komde in hongersnood”
“Be neeje, ’n mensch gao zo gaaw nie dood!”
“Ge bent ’n goei ziel! En hedde te klaogen,
dan meugde aon mijn een vraogske vraogen!” 

En Vrouwke Misère verzuchtte: “Och,
Ik zee wel erm, mar ik hè toch genog!
Die dieven, die zijn hier m’n enigste plaog,
Ze steele m’n peere weg, alle daog!
Ik wò’ dè die dieven en lekkerbekken
Vort altij aon mènnen boom bleve plekken!” 

“Dè zel gebeuren!” zee ’t ventje en ’t gong!
En lijk as d’n boom stikvol peeren hong
Zo hongen aon d’n boom, d’n merrege daornao
Een bende bengels te bemmelen, jao,
Mee al d’r moederkens aon d’r beene…
Mar los kwaam d’r van die bengels genen eenen! 

En Vrouwke Misère ha’ lol veur tien:
Naa kos ze d’r peeredieve dan zien!
Ze liet ze hange toe ’s aves laot,
Toe schaand van de buuren en heel de straot!
Van dieën dag af ha’ ze peere mee hopen.
Ze kost ervan eete en ok nog verkope! 

Mar op ‘ne merrege kwaam….Pietje Den Dood…
Hij klopte aon den deur en ’t vrouwke verschoot..
Al waar ze versleete en errem en oud
Ze waar nie bizunder mee Pietje vertrouwd.
“’t is tijd”, zee Pietje, “dus Vrouwke Misère,
gao gaaw mee me mee, al doede ’t nie gère!” 

“’t is goed”, zee Vrouwke Misère wè bleek,
terwijl ze omhoog in den peereboom keek,
“maor ’t is vandaog nogal dorstig weerke;
Piet, hedde geen zin in een lekker peerke?
Toe klimt er mar in, ge he ’t veur ’t vatte
A’k dood zè komen die jong ze maor jatte.” 

En Pietje den Dood, onneuzelen hals,
Ha trek in die peere, ze zaogen er malsch
En sappig en rijp, aanlokkelijk uit…
Hij klom in d’n boom…en bleef plekken aon ’t fruit!
“Daor haangde gij naa”, riep Vrouwke Misère
“ge hangt er heel goed al doede ’t nie gère!” 

van dieën dag af gong geniemand meer dood:
al vielde in ’t waoter, al aate gin brood,
al ree er ‘ne waogen mee tunnekes bier
rats over oe heen, da deerde oe geen zier.
Al hadde soms iemand z’nen hals afgesnejen,
Veur dood gaon haddie geen kaans en geen rejen! 

Den Dood zaat gevangen, d’ellende die bleef
En ieder die gong buiten de schreef;
De daogen van Noë, die kwaamen weerom,
Omdetter den dood in dieën peereboom klom.
Et wier d’r ’n wèreld vol lol en misère
’n kermis vol tobbers, vanwege die peere! 

Mar Vrouwke Misère vroeg zoo aon ons Peer:
“hoe gao-g-et nog mee oe daorbove meneer?”
“Och lao me toch los, ik mot aon de streup,
want heel de wèreld die raokt in de kneup!”
“Ge hangt daor veilig”, zee Vrouwke Misère,
“ik laot oe nie los, waant ik leef te gère. 

Mar ‘k heb ’n veurstel: ik laot oe weer vrij,
Wanneer gij mij altij laot leeve! Naa gij!”
“Akkoord”, zee Pietje, “dè neem ik aon,
tot ’t end van de wèreld meude bestaon”.
En Piet ervandeur….en al heurde ’t nie gère;
Den dood leeft nog altij, en ok de misère.


Dialect uit Tilburg, bedankt Greetje.

brabantse gedichten

Gedichten volgen……

volgendeblz

21 reacties op Oude brabantse gedichten

  1. Hallo Lucia,

    Oefening baart kunst zeggen ze….maar als Amsterdamse zal dat nog niet mee vallen, het blijft eigenlijk hetzelfde…als ik Amsterdams moet praten,…dat klinkt echt belachelijk hihihi.
    Leuk dat je er was!
    Groetjes Anna.

  2. Rieky de Bresser zegt:

    Hallo.
    Ik ben op zoek naar een gedicht van een knapzak wil met ouderen een picknick organiseren met een knapzak.
    Alvast bedankt.
    met vriendelijke groet Rieky de Bresser

  3. Elly van den Bosch van Boxtel zegt:

    Hallo Anna,
    vanmorgen kreeg ik van mijn dochter een oude foto te zien, kent u hier iemand van? Nee ik kon er niks van maken.daarna even wat opgezocht over mutsen en poffers, heb toch het idee dat er plaatselijk verschil in was. Mijn oma van vaders kant heb ik nooit gekend maar weleens op foto gezien met muts van broderie en voor hoge feestdagen was er de poffer daar is natuurlijk geen kiekje van maar de poffer lag nog wel bij een oom en tante boven op de kast met een wit laken erover zo ging dat toen. Had nog nooit over een museum gehoord och zo gaat dat je trouwt krijgt kinderen (5) dus geen tijd voor dat soort zaken zelfs niet naar de Keukenhof.

    Per ongeluk op jouw site terecht gekomen. Zat de mutsen te bekijken nou zo kende ik die niet. In Boxtel hadden ze toch wat anders, met carnaval zie ik de dames die bij het bestuur horen met de muts van broderie zoals ik ze ken de poffer of poffse muts heb ik zelf bekeken die was van mijn grootmoeder ( overleden in 1933) lag bij tante Miet boven op een kast onder een wit laken. Gemaakt van tule met allemaal kleine roze licht blauwe witte gele bloemetjes toen vond ik het lelijke dingen maar ja als je al 80 bent geweest ga je toch wel eens terug in de tijd. Zojuist de breipatronen bekeken. Breien deden we ook genoeg borstrokken van witte katoen in de zomer een enkele keer naar het zwembad naaide we aan de onderkant een stukje dicht na het seizoen werd het weer een borstrok, als ik het zo zit te schrijven is het lachen geblazen toen was het heel gewoon. Heb 10 kleinkinderen tussen 18- 30 jaar vertel wel eens wat over vroeger dan is het commentaar niet van de lucht pikte U dat allemaal? wat pikken je had niks te pikken vaders en moeders wil was wet. Maar ondertussen genoten van de site ga straks op de thee bij de dochters en gaan we gezellig jouw site verder bekijken echt leuk. Gr. Elly van den Bosch

    • Hallo Elly,

      Bedankt voor je mailtje!
      Wat een verhaal!! Leuk om te lezen zeg!
      Ik wist niet dat je borstrokken aan elkaar naaide voor te zwemmen…(tijdelijk) en dan werd het weer een borstrok, geweldig!
      verhalen van de wat oudere mensen vind ik helemaal toppie, dat komt omdat ik zelf 50 ben en de meeste dingen weet van horen zeggen, maar zelf te jong om
      dingen van vroeger te herinneren. Ja bij mijn oma had je nog wat oude spulletjes, en daar rook het ook altijd naar…..oud, oma, hihi
      Vroeger was het wel allemaal strenger dan nu, maar wat is nou het beste? We zijn allemaal groot geworden op een andere manier.

      Bedankt voor je leuke mail, alle goeds groetjes Anna van Binnekieke.

  4. Betsy Brakkee zegt:

    Ik woon al vanaf 1967 niet meer in Rosmalen, maar ik ken nog wel een rijmpje dat ik van mijn opa geleerd heb, zo’n 65 jaar geleden. Hij kwam uit Geffen dus ik weet niet welk dialect het zal zijn.

    Hier komt het:
    Wie hét er oit ’n snep ’n schip doen schréjen,
    die mit dr’ne bek ’t spek van ’t spit din snéjen,
    ’t wàr die snep die ’t schip schreej
    en mit dr’n bek ’t spek van ’t schip sneej

    een echte tongbreker

  5. Lieve Anna,
    Wat heb ik genoten van je Brabantse kerstverhaal, heb het wel twee keer moeten lezen maar verstond toch alles. Je poppenkersttafereeltje is ook weer zo gezellig mooi!
    Fijne kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar!
    Liefs,
    Christelle

  6. Simon de Goede zegt:

    Hoi Anna,

    Ik zag dat je op zoek was naar gedichten in het Brabantse dialect.
    Als rasechte Amsterdammer woon ik nu al weer 15 jaar in het mooie Brabant en heb voor jou een mooi gedichtje in het Goirlese dialect, waar ik na mijn pensioen ben neergestreken..

    “Mölders”. door Piet Brock.

    Kijk maar eens op onderstaande site:
    http://www.cubra.nl/poezie/poeziedialect/pietbrock/pietbrockvuursteentjesketsen.htm

    Je hebt een geweldige site, complimenten.

    Simon

  7. in een woord geweldig ik zal geregelt kijken echt wel om bij te houden

  8. Lia kuijpers zegt:

    Met veel plezier heb ik het gedicht van grootmoeders schort voorgedragen bij ons in het verzorgingshuis. Ze herkende er alles uit. Mooi!! Groetjes van mij Lia kuijpers

  9. Wilmie Rutten zegt:

    Beste Binnekieke,

    Wat een prachtige (museum)website! Ik kom zeker vaker op bezoek!

    Tot ziens! Wilmie

    • Beste Wilmie,
      Erg leuk dat je een berichtje achter liet, ik had al vernomen dat je dat van plan was…:)

      Je bent altijd welkom om te komen binne kieke.
      Groetjes Anna

  10. Margreet Hettinga zegt:

    Beste Anna,
    Wat zit ik te genieten van jou mooie gedichten en foto’s uit grootmoeders tijd.
    Ook al die aangeklede poppen met alles d’r op en d’r aan, enig!!!
    Heel veel complimenten voor jou en je man alles is zo ontzettend leuk en
    bedankt dat we bij je kunnen binnekieken, dat doe ik met heel veel plezier.
    Succes met de verzameling en heel veel groetjes van
    Margreet

    • Hallo Margreet,

      Leuk dat je er weer bent!
      Ik kwam laatst op het idee om uit alle dorpen van brabant (hun dialect) een gedicht te verzamelen,
      …maar dat valt nog niet mee… maar ook dat komt goed.
      Ik zal de complimenten overbrengen aan mijn man!!!
      Groetjes Anna.

  11. beppie de blaaij zegt:

    dit is voor mij een mooien website prachtig
    ga er in nieuwe jaar er nog meer op kijken bedank zal U nog wel een mail sturen in 2013
    wens U een gezond jaar

  12. Jef Peters zegt:

    Binnekieke!! Schonne naom trouwens! Ik schrèf hil lang Brabantse gedichten.
    As gullie belangstelling hèt, dan meuge me mailen. Ik geen mèn bundels zelluf uit, omdè ik graficus, amateurschilder, schrijver ben.
    Daornèffe maok ik videoproducties vur aandre meensen en ok vur HOS Tv in Haaren.
    Meej de groeten en houdoe.
    Jef Peters

    • Hoi Jef,

      Bedankt vur auw moje berichtje!!! Wa liekt mien da moj as ge gedichte kunt make…
      Ik zuuj dor niks van broje! Mar vien ut erg moj. Ik bin ok op zuuk nor alle brabantse dialecten,
      en zoals ik ut heb kunne leze op ut internet zien da er 67.
      Schriefde gij alleen mar Brabantse gedichte of ok andere??
      As ge un moj gedicht zut hebbe vur mien, wat over vruuger gut, makte mien dot erg blij mit.
      Ik zuuj dan auwe naam kunne benoeme bej da gedicht, en erbej zette dagge schriever bint.
      Ik heur ut wel, mar ik vien ut erg leuk dagge contact mit mien het opgenome.

      Houdoe en de groet van mien, Anna.

U mag hier een berichtje achterlaten! Het emailadres word niet getoond! Bedankt namens Binnekieke!!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s